1. Que xét nghiệm HIV là gì?
HIV có thể gây ra những hậu quả sức khỏe nghiêm trọng và có thể dễ dàng lây truyền từ người bệnh sang người khỏe bằng nhiều con đường khác nhau. Hiện tại, vẫn chưa có loại thuốc đặc trị đối với căn bệnh nguy hiểm này. Do đó, phát hiện sớm là cách tốt nhất để kiểm soát bệnh hiệu quả và phòng tránh lây lan sang cộng đồng. Tuy nhiên, nhiều người bệnh rất ngại đến cơ sở y tế để thực hiện xét nghiệm và lựa chọn thực hiện tại nhà với que xét nghiệm HIV.
Nhiều người sử dụng que xét nghiệm HIV
Thông thường, để nhận biết virus HIV, các bác sĩ sẽ cần thực hiện xét nghiệm kháng thể. Các kháng thể với loại virus này có thể được phát hiện sau khoảng 2 tuần khi có nghi ngờ phơi nhiễm. Tùy thuộc vào thời gian phơi nhiễm, bác sĩ sẽ chỉ định loại xét nghiệm phù hợp. Phần lớn, thời gian trả kết quả xét nghiệm sẽ dao động từ vài ngày đến vài tuần. Tuy phải đợi lâu mới có được kết quả nhưng người bệnh có thể yên tâm vì tỷ lệ chính xác của loại xét nghiệm này là rất cao.
Những que test nhanh có thể cho kết quả trong vòng 20 phút, nhanh hơn rất nhiều so với các loại xét nghiệm kháng thể. Tuy nhiên, tỷ lệ chính xác của những loại test này thường thấp hơn và thường chỉ có tác dụng sàng lọc. Nếu kết quả dương tính, bạn nên đến các cơ sở y tế để thực hiện thêm các xét nghiệm cần thiết theo hướng dẫn của bác sĩ.
2. Một số loại que xét nghiệm HIV
Dưới đây là một số loại que xét nghiệm HIV đã được cấp phép bởi Cục dược phẩm y tế - Cục quản lý thực phẩm:
- Test HIV Fastep : Kit thử chẩn đoán nhanh HIV 1/2 là dụng cụ xét nghiệm sắc ký miễn dịch định tính phát hiện sự có mặt của HIV-1, HIV-2 trong các mẫu máu hoặc huyết tương hoặc huyết thanh của người. Kit thử này chuyên sử dụng cho việc xét nghiệm chẩn đoán HIV.
- Que thử HIV tại nhà - Checknow là test phát hiện sớm từ 3 tuần, nếu xét nghiệm âm tính thì cần làm lại khi nguy cơ đủ 3 tháng. Dùng mẫu máu ngón tay.
- HIV/Syphilis Duo Giang mai và HIV là 2 bệnh phổ biến lây qua đường tình dục không an toàn, việc xét nghiệm định kỳ giúp bạn biết rõ tình trạng sức khoẻ của bản thân, để có kế hoạch chăm sóc phù hợp.
3. Ưu điểm và nhược điểm của que xét nghiệm HIV
- Ưu điểm:
+ Có thể thực hiện tại nhà, không cần mất thời gian và công sức di chuyển đến phòng khám, bệnh viện. Do đó đây là phương pháp xét nghiệm rất thuận tiện.
+ Rất đơn giản và dễ thực hiện.
+ Thời gian cho kết quả rất nhanh, chỉ sau khoảng 20 phút. Từ đó, giúp người bệnh phát hiện bệnh sớm và giảm nguy cơ lây truyền cho những người xung quanh.
+ Không tốn kém chi phí.
+ Rất dễ dàng để mua các loại que test. Trong quá trình test, không cần sử dụng đến những dụng cụ chuyên dụng khác.
+ Đảm bảo an toàn cho người bệnh.
Kết quả xét nghiệm HIV phụ thuộc vào nhiều ưu điểm
- Nhược điểm:
Tuy rằng, dùng que test nhanh HIV có độ chính xác cao về việc xác định sự có mặt của kháng thể HIV có trong máu của người bệnh nhưng độ đặc hiệu không cao. Phương pháp này không thể khẳng định chính xác người bệnh có đang nhiễm virus HIV hay không. Nếu mẫu bệnh phẩm không có đủ một lượng kháng thể tối thiểu thì nguy cơ âm tính giả là rất cao.
4. Thời điểm dùng que xét nghiệm nhanh HIV
Nếu nghi ngờ nhiễm HIV, nên thực hiện thăm khám và xét nghiệm càng sớm càng tốt. Tuy nhiên, thông thường kháng thể HIV1 xuất hiện sau 4 đến 6 tuần sau phơi nhiễm và kháng thể HIV2 có thể xuất hiện sau khoảng khoảng 3 tháng phơi nhiễm. Với một số loại que test có mặt trên thị trường hiện tại thì có thể phát hiện sau 15 ngày từ khi phơi nhiễm.
Bản chất của việc dùng que test là sàng lọc. Qua đó giúp người phơi nhiễm với virus HIV có thể xác định được tình trạng nghi ngờ nhiễm bệnh hay không:
- Tuần đầu tiên sau khi phơi nhiễm HIV: Đây là thời điểm virus có thể tăng lên nhanh chóng sau khi xâm nhập được vào cơ thể người bệnh.
- Từ 2 đến 4 tuần sau: Người bệnh gần như không có biểu hiện bất thường. Thực hiện xét nghiệm ở thời điểm này có thể cho kết quả không chính xác.
- Từ 4-6 tuần sau phơi nhiễm: Người bệnh có thể thực hiện một số xét nghiệm để sàng lọc lần 1 về tình trạng phơi nhiễm của mình.
5. Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm HIV
Kết quả test nhanh HIV tại nhà có thể sai lệch do nhiều yếu tố, chẳng hạn như sau:
- Thời điểm xét nghiệm HIV: Trong khoảng 3 tuần đến 6 tuần đầu tiên bị nhiễm virus, người bệnh thường không có biểu hiện gì bất thường. Nếu thực hiện xét nghiệm ở thời điểm này thì nguy cơ âm tính giả là rất cao.
- Các bậc xét nghiệm HIV: Với những đối tượng nguy cơ cao, nên xét nghiệm test HIV nhanh 1 - 2 lần. Đây được gọi là xét nghiệm bậc 1 để sàng lọc. Nếu kết quả nghi ngờ, người bệnh nên thực hiện xét nghiệm bậc 2 để có thể khẳng định kết quả.
Ngoài những yếu tố nêu trên, phương pháp lấy mẫu, bảo quản cũng như phân tích mẫu cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm HIV.
Chính vì thế, bạn nên lựa chọn những mẫu test có thương hiệu uy tín để thực hiện.
